เรียบเรียงโดย YMTD Accounting Partner · ข้อมูล ณ วันที่ 20 พฤศจิกายน 2569
ขายของออนไลน์หลายช่องทาง ต้องรวมรายได้ไหม คำตอบทางกฎหมายตามประมวลรัษฎากรคือ ต้องนำรายได้จากทุกช่องทางมารวมคำนวณภาษีเป็นยอดเดียวทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นการขายผ่านมาร์เก็ตเพลส เช่น Shopee, Lazada, TikTok Shop หรือผ่านโซเชียลคอมเมิร์ซอย่าง Facebook, LINE ตลอดจนหน้าร้านจริง เนื่องจากระบบภาษีไทยยึดผู้มีเงินได้ตามเลขประจำตัวประชาชน 13 หลักหรือเลขนิติบุคคลเป็นหน่วยภาษีเดี่ยว (Single Taxable Unit) [1] การแยกเปิดหลายร้านค้า หลายแพลตฟอร์ม หรือหลายบัญชีธนาคาร ไม่สามารถแยกฐานภาษีออกจากกันได้ และยอดขายรวมนี้เป็นฐานในการคำนวณทั้งภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและเพดานภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) 1.8 ล้านบาทต่อปี [2]
สรุปสาระสำคัญ
- ต้องรวมรายได้ทุกช่องทาง: ผู้มีเงินได้ในนามบุคคลธรรมดาถือเป็นหน่วยภาษีเดี่ยว รายรับจากการจำหน่ายสินค้าทุกแพลตฟอร์มและทุกบัญชีเงินฝากต้องนำมารวมเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(8) แห่งประมวลรัษฎากร [1]
- ใช้ยอดขายรวม (Gross GMV) คำนวณภาษี: ฐานภาษีต้องคำนวณจากยอดขายจริงเต็มจำนวนก่อนหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม ค่าคอมมิชชัน หรือค่าบริการ ไม่ใช่ยอดเงินสุทธิที่โอนเข้าบัญชี (Net Payout) โดยค่าธรรมเนียมที่ถูกหักสามารถนำมาเป็นรายจ่ายได้เมื่อเลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายตามจริงและมีใบกำกับภาษีถูกต้อง [3]
- เพดานภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) 1.8 ล้านบาท: เมื่อยอดขายรวมทุกช่องทางสะสมเกิน 1,800,000 บาทภายในปีปฏิทิน ผู้ประกอบการมีหน้าที่ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (แบบ ภ.พ.01) ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ยอดขายเกินเกณฑ์ [2]
- หน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการ 2 รอบต่อปี: บุคคลธรรมดาที่มีเงินได้จากการขายของออนไลน์เกินเกณฑ์ขั้นต่ำ ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 (ภาษีครึ่งปี) ภายในเดือนกันยายน และยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 (ภาษีประจำปี) ภายในวันที่ 31 มีนาคมของปีถัดไป [1]
- ระบบตรวจจับข้อมูลดิจิทัลปี 2569: กรมสรรพากรเชื่อมโยงข้อมูลผ่านระบบบัญชีพิเศษของแพลตฟอร์มที่มีรายได้เกิน 1,000 ล้านบาท [4] ควบคู่กับรายงานธุรกรรมลักษณะเฉพาะของสถาบันการเงิน (e-Payment) [5] ทำให้การตรวจสอบรายได้ข้ามแพลตฟอร์มเป็นไปโดยอัตโนมัติ
บทนำและขอบเขต: ปัญหาการกระจายร้านค้ากับความโปร่งใสทางภาษีปี 2569
การดำเนินธุรกิจพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ในปัจจุบัน ผู้ประกอบการส่วนใหญ่นิยมใช้โมเดลกระจายช่องทางจำหน่ายสินค้า (Multi-channel Retailing) เช่น เปิดร้านค้าทางการบน Shopee ควบคู่กับการไลฟ์สดขายสินค้าบน TikTok Shop รับคำสั่งซื้อผ่าน LINE Official Account และกระจายการรับเงินเข้าบัญชีเงินฝากหลายธนาคาร กลยุทธ์ดังกล่าวทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนว่าแต่ละร้านค้าสามารถแยกบริหารจัดการภาษีออกจากกันได้ เพื่อควบคุมไม่ให้ยอดขายต่อร้านแตะเพดานภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือเพื่อเลี่ยงอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในขั้นบันไดที่สูงขึ้น
ในทางกฎหมายภาษีอากรปี 2569 กรมสรรพากรได้วางโครงสร้างพื้นฐานเชื่อมโยงข้อมูลธุรกรรมดิจิทัลอย่างสมบูรณ์ ข้อมูลรายรับของผู้ขายจะถูกส่งเข้าสู่ระบบฐานข้อมูลกลางผ่าน 2 กลไกสำคัญ ได้แก่ กฎหมายรายงานธุรกรรมลักษณะเฉพาะ (e-Payment) จากสถาบันการเงิน [5] และประกาศอธิบดีกรมสรรพากรที่บังคับให้อิเล็กทรอนิกส์แพลตฟอร์มจัดทำบัญชีพิเศษส่งมอบข้อมูลรายรับของผู้ประกอบการพาณิชย์ [4] บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่ออธิบายหลักเกณฑ์ทางกฎหมาย วิธีการคำนวณภาษีเงินได้ วิธีนับจุดความรับผิดภาษีมูลค่าเพิ่ม และแนวทางปฏิบัติที่ถูกต้องสำหรับผู้ขายของออนไลน์หลายช่องทาง
ทบทวนหลักกฎหมายและหลักเกณฑ์ภาษีที่เกี่ยวข้องกับการขายของออนไลน์
การขายสินค้าออนไลน์จัดเป็นการประกอบพาณิชยกรรมภายใต้บทบัญญัติแห่งประมวลรัษฎากร ซึ่งมีกรอบกฎหมายและหน้าที่ที่ผู้ประกอบการต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด ดังนี้:
- ประเภทเงินได้พึงประเมิน: รายได้จากการขายสินค้าออนไลน์ของบุคคลธรรมดา จัดเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(8) แห่งประมวลรัษฎากร [1] ผู้มีเงินได้สามารถเลือกหักค่าใช้จ่ายได้ 2 วิธี คือ การหักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาในอัตราร้อยละ 60 ของเงินได้ หรือการหักค่าใช้จ่ายตามความจำเป็นและสมควร (หักตามจริง) ซึ่งต้องมีหลักฐานเอกสารรายจ่ายครบถ้วน [3]
- เกณฑ์ขั้นต่ำในการยื่นแบบภาษี: ตามมาตรา 56 แห่งประมวลรัษฎากร ผู้มีเงินได้ที่เป็นบุคคลธรรมดา หากเป็นโสดและมีเงินได้ตามมาตรา 40(8) เกิน 60,000 บาทต่อปี หรือกรณีมีคู่สมรสและมีเงินได้รวมกันเกิน 120,000 บาทต่อปี มีหน้าที่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 ภายในวันที่ 31 มีนาคมของปีถัดไป [1] นอกจากนี้ มาตรา 56 ทวิ ยังกำหนดให้ผู้มีเงินได้ตามมาตรา 40(8) ที่เกิดขึ้นระหว่างวันที่ 1 มกราคม – 30 มิถุนายน เกินเกณฑ์ดังกล่าว ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีครึ่งปี (แบบ ภ.ง.ด.94) ภายในเดือนกันยายนของปีภาษีนั้น [1] ผู้ประกอบการสามารถตรวจสอบ เกณฑ์การยื่นภาษี ภ.ง.ด.94 ครึ่งปี เพื่อให้ปฏิบัติได้ถูกต้องตามกรอบเวลา
- เกณฑ์ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT): ตามมาตรา 81/1 และมาตรา 85/1(1) แห่งประมวลรัษฎากร บุคคลหรือนิติบุคคลที่มีมูลค่าของฐานภาษี (ยอดขาย) ในการประกอบกิจการเกิน 1,800,000 บาทต่อปีปฏิทิน ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (แบบ ภ.พ.01) ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ยอดขายเกินมูลค่าดังกล่าว [2]
- เกณฑ์รายงานธุรกรรมลักษณะเฉพาะ (e-Payment): ตามมาตรา 3 สัตตรส แห่งประมวลรัษฎากร สถาบันการเงินและผู้ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์มีหน้าที่นำส่งข้อมูลบัญชีที่มีธุรกรรมรับฝากหรือรับโอนเงินเข้าตั้งแต่ 3,000 ครั้งขึ้นไปต่อปี หรือตั้งแต่ 400 ครั้งและมียอดรวมเงินตั้งแต่ 2,000,000 บาทขึ้นไปต่อปี ให้แก่กรมสรรพากรภายในวันที่ 31 มีนาคมของปีถัดไป [5]
- เกณฑ์บัญชีพิเศษของแพลตฟอร์มอิเล็กทรอนิกส์: ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากร แพลตฟอร์มที่มีรายได้เกิน 1,000 ล้านบาทต่อปี ต้องจัดทำบัญชีพิเศษแสดงข้อมูลรายรับของผู้ประกอบการที่เปิดร้านค้าบนแพลตฟอร์ม และส่งมอบข้อมูลดังกล่าวผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ให้แก่กรมสรรพากรภายใน 150 วันนับแต่วันสิ้นสุดรอบระยะเวลาบัญชี [4]
ขายของออนไลน์หลายแพลตฟอร์ม (Shopee, Lazada, TikTok) ต้องรวมรายได้ยื่นภาษีไหม
ขายของออนไลน์หลายช่องทาง ต้องรวมรายได้ทั้งหมดเป็นฐานภาษีเดียวกัน ไม่สามารถแยกยื่นภาษีรายแพลตฟอร์มได้ เนื่องจากประมวลรัษฎากรยึดผู้มีเงินได้ตามเลขประจำตัวประชาชน 13 หลักเป็นหน่วยภาษีเดี่ยว [1] การเปิดร้านค้าแยกกันบนหลายแพลตฟอร์มถือเป็นเพียงการขยายช่องทางจำหน่ายของบุคคลเดิม ไม่ได้ทำให้เกิดสถานะทางภาษีใหม่ รายได้จากทุกแพลตฟอร์มจึงต้องนำมารวมคำนวณในแบบแสดงรายการภาษีฉบับเดียวกัน
ทำไมต้องรวมรายได้ และสรรพากรตรวจสอบอย่างไร
กรมสรรพากรใช้เลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก เป็นตัวระบุตัวตนหลักในการรวบรวมข้อมูลเงินได้จากทุกแหล่ง เมื่อผู้ขายเปิดร้านค้าบน Shopee, Lazada หรือ TikTok Shop แพลตฟอร์มกำหนดให้ยืนยันตัวตน (e-KYC) ด้วยบัตรประจำตัวประชาชนหรือหนังสือรับรองนิติบุคคล ข้อมูลการขายสินค้าของทุกร้านที่ผูกกับเลขประจำตัวเดียวกันจะถูกส่งไปยังกรมสรรพากรตามรอบบัญชีพิเศษ [4]
ตัวอย่างเช่น หากผู้ขายเปิดร้านบน Shopee มียอดขาย 800,000 บาท เปิดร้านบน TikTok Shop มียอดขาย 900,000 บาท และมียอดขายผ่าน Facebook อีก 200,000 บาท ระบบสารสนเทศของกรมสรรพากรจะดึงข้อมูลจากแพลตฟอร์มและรายงานธุรกรรมมาประมวลผลรวมกัน แสดงยอดเงินได้สะสมทันที 1,900,000 บาท หากผู้เสียภาษียื่นแบบแสดงรายการเฉพาะยอดของ Shopee หรือยื่นยอดรวมต่ำกว่าความเป็นจริง ระบบตรวจจับจะแจ้งเตือนความคลาดเคลื่อนและนำไปสู่การออกหนังสือแจ้งเตือนให้มาชี้แจงข้อเท็จจริงพร้อมเอกสารหลักฐาน
ยอดขายรวม (Gross GMV) กับ เงินสุทธิที่ถอนได้ (Net Payout) ใช้ยอดไหนคำนวณภาษี
การคำนวณภาษีต้องใช้ยอดขายรวมเต็มจำนวน (Gross GMV) ก่อนหักค่าธรรมเนียมใดๆ ไม่ใช่ยอดเงินสุทธิที่ถอนเข้าบัญชีธนาคาร (Net Payout) [1], [3] เนื่องจากในทางภาษี ยอดขายรวมคือมูลค่าของเงินได้พึงประเมินที่แท้จริง ส่วนค่าธรรมเนียมคำสั่งซื้อ ค่าคอมมิชชัน และค่าบริการชำระเงินที่แพลตฟอร์มหักไว้ ถือเป็นรายจ่ายในการดำเนินงานของผู้ขาย
โครงสร้างความแตกต่างระหว่าง Gross และ Net มีลักษณะดังนี้:
- ยอดขายรวม (Gross GMV): มูลค่าสินค้าที่ลูกค้าชำระเงินจริง ถือเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(8) ที่ต้องนำไปกรอกในแบบ ภ.ง.ด.90 และ ภ.ง.ด.94 [1] และเป็นยอดที่แพลตฟอร์มนำส่งให้กรมสรรพากร [4]
- ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม: ถือเป็นรายจ่ายทางธุรกิจ หากผู้ขายเลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาร้อยละ 60 จะไม่สามารถนำค่าธรรมเนียมนี้มาหักซ้ำได้อีก แต่หากเลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายตามจริง สามารถนำใบกำกับภาษีเต็มรูปที่ได้รับจากแพลตฟอร์มมาบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิได้ [3]
หากผู้ประกอบการนำยอดเงินสุทธิหลังหักค่าธรรมเนียมไปยื่นภาษี ตัวเลขเงินได้จะไม่ตรงกับข้อมูลในระบบบัญชีพิเศษที่แพลตฟอร์มนำส่ง [4] ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงต่อการถูกประเมินภาษีขาดและต้องรับผิดชอบเบี้ยปรับตามกฎหมาย [2]
ขายของออนไลน์หลายบัญชีธนาคาร สรรพากรนับรวมยอดธุรกรรมลักษณะเฉพาะไหม
ธนาคารจะนับรวมยอดธุรกรรมเฉพาะบัญชีภายในสถาบันการเงินเดียวกัน แต่กรมสรรพากรจะประมวลผลข้อมูลของทุกธนาคารรวมกันผ่านเลขประจำตัวประชาชน 13 หลักของผู้เสียภาษี [5] ตามมาตรา 3 สัตตรส แห่งประมวลรัษฎากร สถาบันการเงินแต่ละแห่งมีหน้าที่ตรวจสอบยอดธุรกรรมเงินฝากหรือโอนเข้าของทุกลำดับบัญชีที่บุคคลเดียวกันเปิดไว้กับสถาบันการเงินนั้นๆ ตลอดปีปฏิทิน (1 มกราคม – 31 ธันวาคม) [5]
เกณฑ์ที่สถาบันการเงินต้องจัดส่งข้อมูลให้แก่กรมสรรพากรภายในวันที่ 31 มีนาคมของปีถัดไป มีดังนี้ [5]:
- มีการรับฝากหรือรับโอนเงินเข้าบัญชีทุกบัญชีภายในธนาคารเดียวกันรวมกันตั้งแต่ 3,000 ครั้งขึ้นไปต่อปี (โดยไม่พิจารณาจำนวนเงินรวม) หรือ
- มีการรับฝากหรือรับโอนเงินเข้าบัญชีทุกบัญชีภายในธนาคารเดียวกันรวมกันตั้งแต่ 400 ครั้งขึ้นไป และมียอดรวมของการรับฝากหรือโอนเงินตั้งแต่ 2,000,000 บาทขึ้นไปต่อปี
แม้ว่าการนับเกณฑ์ส่งข้อมูลจะแยกเป็นรายสถาบันการเงิน เช่น ผู้ขายมีบัญชีธนาคาร A มียอดโอนเข้า 350 ครั้ง รวม 1,500,000 บาท และมีบัญชีธนาคาร B มียอดโอนเข้า 380 ครั้ง รวม 1,800,000 บาท ซึ่งทั้งสองธนาคารไม่เข้าเกณฑ์ต้องส่งรายงาน e-Payment แต่เมื่อผู้ขายทำธุรกรรมผ่านร้านค้าออนไลน์บนมาร์เก็ตเพลส แพลตฟอร์มจะส่งยอดขายผ่านระบบบัญชีพิเศษอยู่แล้ว [4] ยิ่งไปกว่านั้น กรมสรรพากรสามารถใช้อำนาจตามประมวลรัษฎากรในการเรียกตรวจสอบรายการเดินบัญชีจากทุกธนาคารเมื่อพบข้อบ่งชี้ว่ารายได้ที่ยื่นไม่สอดคล้องกับพฤติกรรมการค้า การเปิดหลายบัญชีจึงไม่ใช่วิธีการกระจายฐานภาษีที่ถูกต้อง
รายได้ขายของออนไลน์เกิน 1.8 ล้านบาท ต้องจด VAT ภายในกี่วัน และคิดย้อนหลังไหม
ผู้ประกอบการต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (แบบ ภ.พ.01) ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ยอดขายสะสมเกิน 1.8 ล้านบาท และหากไม่ยื่นจด กรมสรรพากรจะเรียกเก็บภาษีย้อนหลังพร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่มทันที [2] ฐานยอดขาย 1,800,000 บาทนี้ คำนวณจากยอดขายรวมของทุกช่องทางและทุกร้านค้ารวมกันในรอบปีปฏิทิน ไม่สามารถแยกนับยอดขายทีละร้านได้ [2]
วิธีนับวันและจุดเริ่มต้นความรับผิดทางภาษีมูลค่าเพิ่ม
การนับกำหนดเวลาจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 85/1(1) แห่งประมวลรัษฎากร [2] มีขั้นตอนการปฏิบัติดังนี้:
- จุดที่ยอดขายเกินเกณฑ์: หากตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 ร้านค้ามียอดขายสะสมจากทุกช่องทางรวมกัน และแตะระดับ 1,800,001 บาทในวันที่ 15 สิงหาคม 2569 วันที่ 15 สิงหาคม จะถือเป็นวันที่มีรายรับเกินเกณฑ์
- กำหนดเวลา 30 วัน: ผู้ประกอบการต้องยื่นแบบ ภ.พ.01 ภายใน 30 วัน นับจากวันที่ 15 สิงหาคม นั่นคือต้องยื่นภายในวันที่ 14 กันยายน 2569 [2]
- การเริ่มคิดภาษีมูลค่าเพิ่ม: ภาระภาษีมูลค่าเพิ่มร้อยละ 7 จะเกิดขึ้นทันทีกับยอดขายส่วนที่เกิน 1,800,000 บาทแรก นับตั้งแต่วันที่ 15 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป [2] ผู้ขายต้องนำส่งภาษีขายสำหรับยอดขายส่วนเกินนี้แก่สรรพากร แม้กระบวนการออกใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20) จะยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จก็ตาม
หากไม่ได้จด VAT สรรพากรจะคิดย้อนหลังอย่างไร?
หากไม่ได้จด VAT สรรพากรจะเรียกเก็บภาษีขายย้อนหลังร้อยละ 7 จากยอดขายส่วนที่เกิน 1.8 ล้านบาท พร้อมเบี้ยปรับสูงสุด 2 เท่าและเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือน [2] ตามบทบัญญัติในประมวลรัษฎากร การละเลยไม่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มเมื่อมีรายรับเกินเกณฑ์ จะส่งผลให้เกิดภาระหนี้ภาษีที่ประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญ [2]:
- ภาษีขายย้อนหลัง: คำนวณในอัตราร้อยละ 7 ของยอดขายส่วนที่เกิน 1.8 ล้านบาท โดยผู้ขายไม่สามารถย้อนกลับไปเรียกเก็บภาษีนี้จากผู้ซื้อในอดีตได้ จึงกลายเป็นต้นทุนที่ผู้ขายต้องจ่ายเองทั้งหมด [2]
- เบี้ยปรับ (Penalty): ค่าปรับตามมาตรา 89(1) สำหรับการประกอบกิจการโดยไม่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม มีอัตราโทษสูงสุด 2 เท่าของจำนวนเงินภาษีที่ต้องชำระในแต่ละเดือนภาษี [2]
- เงินเพิ่ม (Surcharge): ดอกเบี้ยตามกฎหมายตามมาตรา 27 ในอัตราร้อยละ 1.5 ต่อเดือน (หรือเศษของเดือน) ของยอดภาษีที่ค้างชำระ โดยคำนวณนับจากวันที่พ้นกำหนดยื่นแบบภาษีของแต่ละเดือนไปจนถึงวันที่ชำระเสร็จสิ้น [2]
มีงานประจำแล้วขายของออนไลน์เป็นอาชีพเสริม ต้องคิดภาษีและยื่นแบบฟอร์มอะไรบ้าง
ผู้มีงานประจำที่ขายของออนไลน์ต้องยื่นแบบภาษี 2 แบบ ได้แก่ แบบ ภ.ง.ด.94 (ภาษีครึ่งปี คำนวณเฉพาะรายได้ขายของออนไลน์) และแบบ ภ.ง.ด.90 (ภาษีประจำปี นำเงินเดือนและยอดขายออนไลน์มารวมคำนวณ) [1] เงินเดือนประจำถือเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) ส่วนรายรับจากการขายของออนไลน์ถือเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(8) [1] ซึ่งมีหน้าที่ทางภาษีในแต่ละช่วงของปีปฏิทินแตกต่างกัน ดังนี้:
1. การยื่นภาษีครึ่งปี (แบบ ภ.ง.ด.94) ช่วงเดือนกรกฎาคม – กันยายน
การยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 เป็นการประเมินตนเองสำหรับเงินได้ที่เกิดขึ้นระหว่างวันที่ 1 มกราคม ถึง 30 มิถุนายน โดยมีหลักเกณฑ์ดังนี้ [1]:
- นำเฉพาะเงินได้มาตรา 40(8) มาคำนวณ: นำยอดขายออนไลน์รวมทุกช่องทางใน 6 เดือนแรกมายื่น ไม่ต้องนำเงินได้มาตรา 40(1) จากเงินเดือนมารวมในรอบนี้ [1]
- การหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน: สามารถหักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาได้ร้อยละ 60 (หรือตามจริง) และหักค่าลดหย่อนส่วนตัวได้กึ่งหนึ่งคือ 30,000 บาท รวมถึงค่าลดหย่อนอื่นๆ ที่เข้าเกณฑ์ครึ่งปี [3]
หากผู้มีเงินได้มิได้ยื่นแบบภายในกำหนดเวลาเดือนกันยายน สามารถตรวจสอบขั้นตอนและอัตราค่าปรับได้ที่ วิธียื่นภาษีย้อนหลังและค่าปรับ ภ.ง.ด.94 เพื่อดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้องตามกฎหมาย
2. การยื่นภาษีประจำปี (แบบ ภ.ง.ด.90) ช่วงเดือนมกราคม – มีนาคม ของปีถัดไป
การยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 ประจำปี เป็นการนำเงินได้ทั้งหมดตลอดทั้งปีภาษี (1 มกราคม – 31 ธันวาคม) มารวมคำนวณพร้อมกัน [1]:
- เงินเดือนประจำตามมาตรา 40(1): รวมยอดเงินเดือนทั้งปี สามารถหักค่าใช้จ่ายได้ร้อยละ 50 แต่ไม่เกิน 100,000 บาท [1]
- รายได้ขายของออนไลน์ตามมาตรา 40(8): รวมยอดขาย Gross GMV ทั้งปี สามารถหักค่าใช้จ่ายเหมาร้อยละ 60 หรือหักตามจริง [3]
ผลลัพธ์จากการรวมรายได้คือ เงินเดือนประจำจะเข้าไปเติมเต็มฐานเงินได้สุทธิขั้นต้น ส่งผลให้กำไรจากการขายของออนไลน์ต้องเสียภาษีในอัตราก้าวหน้าที่สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม ภาษีเงินได้ที่ได้ชำระไว้แล้วตามแบบ ภ.ง.ด.94 ในช่วงครึ่งปี และภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายตามมาตรา 40(1) สามารถนำมาใช้เป็นเครดิตภาษีเพื่อหักออกจากยอดภาษีสุทธิที่ต้องชำระสิ้นปีได้เต็มจำนวน [1]
วิเคราะห์และอภิปราย: เปรียบเทียบวิธีหักค่าใช้จ่ายเหมา 60% กับตามจริง และจุดคุ้มทุนนิติบุคคล
ผู้มีเงินได้จากการขายสินค้าออนไลน์ตามมาตรา 40(8) มีสิทธิเลือกวิธีการหักค่าใช้จ่ายได้ 2 รูปแบบตามพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร [3] การเลือกใช้วิธีที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับลักษณะโครงสร้างต้นทุนของสินค้าและระบบเอกสารของกิจการ ดังตารางเปรียบเทียบต่อไปนี้:
| มิติการพิจารณา | หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมา (ร้อยละ 60) | หักค่าใช้จ่ายตามจริง (ตามความจำเป็นและสมควร) |
|---|---|---|
| ภาระด้านเอกสารหลักฐาน | ไม่ต้องแสดงใบเสร็จรับเงินหรือใบกำกับภาษีต้นทุนสินค้า [3] | ต้องมีเอกสารพิสูจน์การจ่ายเงินจริง เช่น ใบกำกับภาษีเต็มรูป ใบเสร็จรับเงิน หรือหลักฐานการโอนเงินที่ระบุผู้รับชัดเจน [3] |
| โครงสร้างต้นทุนที่เหมาะสม | เหมาะสำหรับธุรกิจที่มีต้นทุนสินค้าและค่าดำเนินการต่ำกว่า 60% ของยอดขาย (กำไรขั้นต้นสูง) [3] | เหมาะสำหรับธุรกิจที่มีต้นทุนสินค้าและค่าดำเนินการสูงกว่า 60% ของยอดขาย (กำไรบาง หรือขายส่ง) [3] |
| การบันทึกค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม | ไม่สามารถนำค่าธรรมเนียม ค่าคอมมิชชัน หรือค่าโฆษณามาหักเพิ่มได้อีก [3] | สามารถนำใบกำกับภาษีค่าธรรมเนียมและค่าโฆษณาจากแพลตฟอร์มมาบันทึกเป็นรายจ่ายได้เต็มจำนวน [3] |
| ความเสี่ยงทางภาษี | ความเสี่ยงต่ำด้านเอกสาร แต่เสียภาษีสูงหากกำไรจริงของกิจการต่ำกว่า 40% [3] | มีความเสี่ยงที่จะถูกเจ้าพนักงานปฏิเสธรายจ่าย หากเอกสารไม่สมบูรณ์ตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร [3] |
เมื่อยอดขายเติบโตจนมีเงินได้สุทธิเกิน 750,000 บาทขึ้นไป อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจะเข้าสู่ฐานร้อยละ 20 และอาจขยับขึ้นไปสูงสุดถึงร้อยละ 35 ขณะที่อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) มีอัตราภาษีที่ประหยัดกว่าอย่างชัดเจน โดยกำไรสุทธิ 300,000 บาทแรกได้รับการยกเว้นภาษี และกำไรสุทธิส่วนที่เกิน 300,000 บาทแต่ไม่เกิน 3,000,000 บาท เสียภาษีในอัตราร้อยละ 15 [3] ผู้ประกอบการที่ยอดขายเติบโตต่อเนื่องจึงควรศึกษา การเปรียบเทียบจุดคุ้มทุนภาษีบุคคลกับการจดบริษัท และพิจารณาขั้นตอนการดำเนินงานผ่านบริการ จดทะเบียนบริษัท เพื่อบริหารภาระต้นทุนภาษีให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
กรณีศึกษา: ตัวอย่างสมมุติการคำนวณภาษีร้านค้าออนไลน์หลายช่องทางในเชียงใหม่
เพื่อให้เห็นลำดับขั้นตอนการคำนวณภาษีจากการขายสินค้าหลายช่องทางอย่างเป็นรูปธรรม ขอยก ตัวอย่างสมมุติ ของร้านค้าในอำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ ดังต่อไปนี้:
ข้อมูลกิจการสมมุติ: คุณศิริพร จำหน่ายเสื้อผ้าพื้นเมืองสำเร็จรูปและสินค้าหัตถกรรมในนามบุคคลธรรมดา ไม่มีเงินได้ประจำ ตลอดปีภาษี 2569 มียอดขายรวมจากช่องทางต่างๆ ดังนี้:
- Shopee: ยอดขายรวม (Gross GMV) 900,000 บาท (ถูกหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม 90,000 บาท ได้รับเงินเข้าบัญชีจริง 810,000 บาท)
- TikTok Shop: ยอดขายรวม (Gross GMV) 800,000 บาท (ถูกหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม 80,000 บาท ได้รับเงินเข้าบัญชีจริง 720,000 บาท)
- LINE OA และหน้าร้านเชียงใหม่: รับโอนเงินเข้าบัญชีส่วนตัวโดยตรงรวม 500,000 บาท
ขั้นตอนที่ 1: การรวมยอดขายเพื่อพิจารณาเกณฑ์ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
คุณศิริพรต้องนำยอดขายรวม (Gross GMV) จากทุกช่องทางมารวมกัน:
ยอดขายรวมสะสม = 900,000 + 800,000 + 500,000 = 2,200,000 บาท
การพิจารณาหน้าที่จดทะเบียน VAT: ยอดขายรวม 2,200,000 บาท เกินกว่าเพดาน 1,800,000 บาท เป็นจำนวน 400,000 บาท [2] หากยอดขายสะสมแตะเกิน 1.8 ล้านบาทในวันที่ 20 ตุลาคม 2569 คุณศิริพรมีหน้าที่ต้องยื่นแบบ ภ.พ.01 เพื่อขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วัน (ไม่เกินวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569) และต้องรับผิดชอบนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราร้อยละ 7 สำหรับยอดขายส่วนที่เกิน 1.8 ล้านบาท เป็นจำนวนเงิน 28,000 บาท (400,000 x 7%) ให้แก่กรมสรรพากร [2]
ขั้นตอนที่ 2: การคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสิ้นปี (แบบ ภ.ง.ด.90)
ในการยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 สมมุติว่าคุณศิริพรเลือกหักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาร้อยละ 60 [3] และมีสิทธิหักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ลำดับการคำนวณจะเป็นดังนี้:
- เงินได้พึงประเมินรวมตามมาตรา 40(8): 2,200,000 บาท [1]
- หักค่าใช้จ่ายเหมาร้อยละ 60: 2,200,000 x 60% = 1,320,000 บาท [3]
- เงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย: 2,200,000 - 1,320,000 = 880,000 บาท
- หักค่าลดหย่อนส่วนตัว: 60,000 บาท [3]
- เงินได้สุทธิเพื่อคำนวณภาษี: 880,000 - 60,000 = 820,000 บาท
การคำนวณวิธีที่ 1 (อัตราภาษีก้าวหน้า) [3]:
- เงินได้สุทธิ 0 – 150,000 บาทแรก: ได้รับการยกเว้นภาษี = 0 บาท
- เงินได้สุทธิ 150,001 – 300,000 บาท (ฐาน 150,000 x 5%): = 7,500 บาท
- เงินได้สุทธิ 300,001 – 500,000 บาท (ฐาน 200,000 x 10%): = 20,000 บาท
- เงินได้สุทธิ 500,001 – 750,000 บาท (ฐาน 250,000 x 15%): = 37,500 บาท
- เงินได้สุทธิ 750,001 – 820,000 บาท (ฐาน 70,000 x 20%): = 14,000 บาท
- รวมภาษีตามวิธีที่ 1: 79,000 บาท
การคำนวณวิธีที่ 2 (คำนวณจากเงินได้พึงประเมินร้อยละ 0.5) [3]:
ตามมาตรา 48(2) แห่งประมวลรัษฎากร สำหรับผู้มีเงินได้ที่ไม่ใช่เงินเดือนตั้งแต่ 120,000 บาทขึ้นไป ให้คำนวณในอัตราร้อยละ 0.5 ของยอดเงินได้รวม [3]:
ภาษีวิธีที่ 2 = 2,200,000 x 0.5% = 11,000 บาท
กฎหมายกำหนดให้ชำระภาษีตามจำนวนที่คำนวณได้สูงกว่า ดังนั้น คุณศิริพรต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปีตามวิธีที่ 1 เป็นเงิน 79,000 บาท (ทั้งนี้ ภาษีที่ได้ชำระไว้ตามแบบ ภ.ง.ด.94 ในช่วงครึ่งปี สามารถนำมาหักเป็นเครดิตออกจากยอดภาษี 79,000 บาทนี้ได้) [1]
ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติสำหรับร้านค้าออนไลน์ในการบริหารภาษี
เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากการถูกตรวจสอบภาษีย้อนหลัง ผู้ประกอบการควรปรับกระบวนการบริหารจัดการข้อมูลและเอกสารตามขั้นตอนปฏิบัติดังนี้:
- แยกบัญชีเงินฝากสำหรับธุรกิจโดยเฉพาะ: ยุติการใช้บัญชีเงินฝากส่วนตัวร่วมกับเงินหมุนเวียนของร้านค้า เพื่อให้ยอดเงินเข้า-ออกสอดคล้องกับรายงานยอดขายและสามารถตรวจสอบกระทบยอดได้ทันที
- ดาวน์โหลดรายงานยอดขาย Gross GMV ประจำเดือน: จัดเก็บรายงานคำสั่งซื้อและสรุปยอดขายรายเดือนจาก Seller Centre ของ Shopee, Lazada และ TikTok Shop ทุกสิ้นเดือน เพื่อติดตามยอดขายรวมจริงก่อนหักค่าบริการ และใช้เทียบเคียงกับเกณฑ์ 1.8 ล้านบาท [2]
- จัดเก็บใบกำกับภาษีค่าธรรมเนียมและค่าโฆษณา: ขอใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ (e-Tax Invoice) จากทุกแพลตฟอร์มสำหรับค่าบริการที่ถูกหักไป เพื่อใช้เป็นภาษีซื้อสำหรับระบบ VAT หรือใช้เป็นเอกสารประกอบรายจ่ายตามจริง [3]
- จัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่าย: ผู้ประกอบการบุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จด VAT ต้องจัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่ายตามรูปแบบที่กรมสรรพากรกำหนด [1] พร้อมแนบหลักฐานเอกสารเพื่อยืนยันที่มาของรายรับ-รายจ่ายเมื่อมีหนังสือเรียกตรวจ
- วางแผนก่อนยอดขายแตะ 1.5 ล้านบาท: เมื่อยอดขายสะสมแตะระดับ 1.5 ล้านบาท ให้เริ่มศึกษาระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม รูปแบบการออกใบกำกับภาษี และพิจารณาความคุ้มทุนในการปรับโครงสร้างสู่รูปแบบนิติบุคคล [2]
วางแผนภาษีร้านค้าออนไลน์กับบริการรับทำบัญชี เชียงใหม่ เพื่อธุรกิจที่เติบโตอย่างมั่นคง
การบริหารภาษีพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ภายใต้การเชื่อมโยงข้อมูลแบบดิจิทัล จำเป็นต้องอาศัยความถูกต้องของข้อมูลรายรับและการกระทบยอดทางบัญชีที่แม่นยำ สำหรับผู้ประกอบการในพื้นที่ภาคเหนือที่ต้องการจัดการระบบภาษีให้ถูกต้อง การปรึกษาสำนักงานรับทำบัญชี เชียงใหม่ ที่มีความเชี่ยวชาญด้านระบบบัญชีออนไลน์และภาษีมาร์เก็ตเพลส จะช่วยให้ท่านสามารถควบคุมความเสี่ยง ตรวจสอบยอดขาย Gross Sales และวางแผนภาษีล่วงหน้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ท่านสามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ บริการรับทำบัญชีครบวงจร และ บริการวางแผนภาษี เพื่อยกระดับระบบเอกสารทางบัญชีของธุรกิจให้พร้อมรองรับการเติบโตและการตรวจสอบอย่างมั่นใจ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ยอดขายบนมาร์เก็ตเพลสถูกหักค่าธรรมเนียมก่อนโอนเงิน เวลาคำนวณภาษีต้องใช้ยอดไหน?
ต้องใช้ยอดขายรวมเต็มจำนวน (Gross Sales) ก่อนหักค่าธรรมเนียม ค่าบริการ หรือค่าคอมมิชชันใดๆ เป็นฐานเงินได้พึงประเมิน [1] เนื่องจากข้อมูลที่แพลตฟอร์มนำส่งกรมสรรพากรคือยอดขายรวม ส่วนค่าธรรมเนียมที่ถูกหักไปนั้น หากมีใบกำกับภาษีที่ถูกต้อง ผู้ขายสามารถนำมาบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายตามจริงได้ในขั้นตอนคำนวณภาษี [3]
ขายของออนไลน์หลายแพลตฟอร์ม ข้อมูลจะเชื่อมโยงถึงสรรพากรได้อย่างไร?
กรมสรรพากรเชื่อมโยงข้อมูลผ่านระบบบัญชีพิเศษของแพลตฟอร์มดิจิทัลที่รายงานรายรับผูกกับเลขบัตรประชาชน 13 หลัก ควบคู่กับรายงานธุรกรรมลักษณะเฉพาะ (e-Payment) จากสถาบันการเงิน [4], [5] เมื่อข้อมูลเข้าสู่ฐานข้อมูลกลาง ระบบ Big Data จะทำการประมวลผลรวมยอดเงินได้ของเลขประจำตัวประชาชนเดียวกันจากทุกแพลตฟอร์มและทุกบัญชีโดยอัตโนมัติ
หากยอดขายรวมทุกช่องทางเกิน 1.8 ล้านบาท แต่ไม่ได้จด VAT จะมีผลกระทบอย่างไร?
หากยอดขายสะสมเกิน 1,800,000 บาทต่อปี แล้วไม่ยื่นขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วัน [2] ผู้ประกอบการจะถูกเรียกเก็บภาษีขายย้อนหลังในอัตราร้อยละ 7 จากยอดขายส่วนที่เกิน 1.8 ล้านบาท พร้อมเบี้ยปรับสูงสุด 2 เท่าของเงินภาษีที่ต้องชำระ และเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1.5 ต่อเดือนของยอดภาษีค้างชำระตามมาตรา 89 และมาตรา 27 แห่งประมวลรัษฎากร [2]
มีงานประจำแล้วขายของออนไลน์เป็นอาชีพเสริม ต้องยื่นภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) ไหม?
ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 หากมีรายได้จากการขายของออนไลน์ (มาตรา 40(8)) ในช่วงครึ่งปีแรกเกิน 60,000 บาทสำหรับคนโสด หรือเกิน 120,000 บาทสำหรับผู้มีคู่สมรส [1] โดยการยื่นภาษีครึ่งปีนี้จะนำเฉพาะรายได้จากการขายของออนไลน์มาคำนวณเท่านั้น และยังไม่ต้องนำเงินเดือนประจำมารวมคำนวณ [1]
บทสรุป
คำตอบสำหรับข้อสงสัยว่า ขายของออนไลน์หลายช่องทาง ต้องรวมรายได้ไหม มีข้อสรุปทางกฎหมายที่ชัดเจนคือ ผู้ประกอบการต้องนำยอดขาย Gross Sales จากทุกแพลตฟอร์มและทุกบัญชีธนาคารมารวมเป็นฐานภาษีเดียวกันภายใต้เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของตนเอง การกระจายยอดขายเปิดหลายร้านค้าไม่สามารถป้องกันการตรวจสอบได้เนื่องจากสรรพากรมีข้อมูลจากทั้งบัญชีพิเศษของแพลตฟอร์มและรายงานธุรกรรมทางการเงิน การบันทึกบัญชีรายรับ-รายจ่ายให้ถูกต้อง เก็บเอกสารใบกำกับภาษีอย่างครบถ้วน และยื่นแบบแสดงรายการตามกำหนดเวลา จึงเป็นแนวทางเดียวที่ทำให้ธุรกิจออนไลน์เติบโตได้อย่างมั่นคงและปลอดภัยจากภาระภาษีย้อนหลัง
เอกสารอ้างอิง
- กรมสรรพากร. (2569). วิธีการจัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่าย และข้อกำหนดเงินได้พึงประเมินตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40(8), 56, 56 ทวิ. https://www.rd.go.th/38626.html
- กรมสรรพากร. (2569). ต้องจดทะเบียน ภาษีมูลค่าเพิ่มหรือไม่? (ประมวลรัษฎากร มาตรา 81/1, มาตรา 85/1, มาตรา 89 และมาตรา 27). https://www.rd.go.th/publish/307.0.html
- กรมสรรพากร. (2569). ประมวลรัษฎากร หมวด 4 ภาษีมูลค่าเพิ่ม มาตรา 85_86 และวิธีคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา มาตรา 48. https://www.rd.go.th/5208.html
- กรมสรรพากร. (2566). ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ เรื่อง กำหนดให้อิเล็กทรอนิกส์แพลตฟอร์มมีบัญชีพิเศษ ลงวันที่ 27 ธันวาคม 2566. https://efiling.rd.go.th/rd-cms
- ราชกิจจานุเบกษา. (2562). พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ 48) พ.ศ. 2562 (การรายงานข้อมูลธุรกรรมลักษณะเฉพาะ มาตรา 3 สัตตรส). https://www.rd.go.th/publish/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/prb48.pdf
หากท่านเป็นผู้ประกอบการร้านค้าออนไลน์ที่ต้องการวางระบบบัญชี จัดระเบียบเอกสารรายรับ-รายจ่ายให้ถูกต้องตามเกณฑ์สรรพากร หรือเตรียมความพร้อมในการเข้าสู่ระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม ติดต่อ YMTD Accounting Partner เชียงใหม่ เพื่อรับการประเมินเบื้องต้นและวางแผนระบบบัญชีออนไลน์ที่เหมาะสมกับธุรกิจของท่านได้ที่ โทร 081-542-3019 หรือ LINE: @premwittawat
หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา อ้างอิงกฎหมายและประกาศที่ใช้บังคับ ณ วันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งอาจมีการเปลี่ยนแปลง กรณีของแต่ละธุรกิจมีรายละเอียดต่างกัน ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ



