ค่าปรับ dbd ยื่นงบล่าช้า สรุปอัตราโทษและแนวทางแก้ไข

เรียบเรียงโดย YMTD Accounting Partner · ข้อมูล ณ วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569

การไม่ส่งงบการเงินหรือการส่งงบการเงินล่าช้าต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) มีโทษตามกฎหมาย โดยอัตรา ค่าปรับ dbd สำหรับบริษัทจำกัดกรณีส่งล่าช้าตามระเบียบเปรียบเทียบปรับมีตั้งแต่ 2,000 บาท ไปจนถึงอัตราเปรียบเทียบปรับสูงสุดรอบปีละ 12,000 บาท ซึ่งกฎหมายกำหนดให้เรียกเก็บทั้งจากตัวนิติบุคคลและกรรมการผู้จัดการเป็นรายบุคคลแยกต่างหาก [1], [3] นอกจากนี้ยังมีโทษปรับทางภาษีของกรมสรรพากร และความเสี่ยงต่อการถูกดำเนินคดีทางกฎหมายหรือถูกขีดชื่อเป็นบริษัทร้างหากละเลยติดต่อกันเกิน 3 ปี [1], [5] หากธุรกิจกำลังประสบปัญหางบค้างส่ง เจ้าของกิจการสามารถเร่งจัดทำบัญชีย้อนหลัง รับการตรวจสอบบัญชี และนำส่งผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์เพื่อระงับคดีและยุติภาระค่าปรับสะสมได้อย่างถูกต้องตามระเบียบราชการ

สรุปสาระสำคัญ

• อัตราค่าปรับ DBD คิดแบบคูณสอง (นิติบุคคลและกรรมการ): ตามระเบียบเปรียบเทียบปรับของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กรณีบริษัทจำกัดส่งงบล่าช้าไม่เกิน 2 เดือน มีอัตราปรับรวม 2,000 บาท (บริษัท 1,000 บาท และกรรมการ 1,000 บาท), ล่าช้าเกิน 2 แต่ไม่เกิน 4 เดือน ปรับรวม 8,000 บาท (ฝ่ายละ 4,000 บาท), และหากล่าช้าเกิน 4 เดือนขึ้นไปหรือไม่ยื่น ปรับรวม 12,000 บาท (ฝ่ายละ 6,000 บาท) [3]
• กรรมการผู้จัดการต้องรับผิดชอบส่วนตัว: พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 40 กำหนดให้กรรมการผู้จัดการหรือผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคลต้องรับโทษปรับในอัตราเดียวกับนิติบุคคล ทำให้มีภาระค่าปรับส่วนตัวควบคู่กับบริษัทเสมอ [1]
• เปลี่ยนเป็นโทษปรับเป็นพินัย ไม่มีโทษจำคุก: ความผิดฐานไม่ส่งงบการเงินตาม พ.ร.บ.การบัญชี ได้เปลี่ยนสถานะเป็น "การปรับเป็นพินัย" ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 ส่งผลให้ไม่มีโทษจำคุก ไม่มีการกักขังแทนค่าปรับ และไม่ถูกบันทึกประวัติอาชญากรรม แต่หากเพิกเฉย เจ้าหน้าที่จะส่งสำนวนให้อัยการดำเนินการฟ้องต่อศาลเพื่อบังคับคดียึดทรัพย์สินมาชำระค่าปรับ [1]
• มีโทษปรับซ้อนจากกรมสรรพากร: การไม่ยื่นงบการเงินและแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคล (ภ.ง.ด.50) ภายใน 150 วันนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี มีโทษปรับอาญาตามประมวลรัษฎากร มาตรา 35 สูงสุดไม่เกิน 2,000 บาท พร้อมเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนของยอดภาษีที่ต้องชำระ (ถ้ามี) [2], [4]
• ค้างส่งเกิน 3 ปี เสี่ยงถูกเพิกถอนเป็นบริษัทร้าง: หากไม่ส่งงบการเงินติดต่อกัน 3 ปี นายทะเบียนมีอำนาจดำเนินการตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เพื่อถอนชื่อนิติบุคคลออกจากทะเบียน ส่งผลให้สิ้นสภาพนิติบุคคล ไม่สามารถทำนิติกรรม บัญชีธนาคารถูกระงับ และสินทรัพย์ติดค้างจัดการไม่ได้ [5]

บทนำและขอบเขตของภาระหน้าที่ในการส่งงบการเงิน

ในแวดวงธุรกิจไทย เจ้าของกิจการขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) จำนวนมากมักเข้าใจผิดว่า หากจดทะเบียนจัดตั้งนิติบุคคลแล้วยังไม่ได้เริ่มดำเนินกิจการ มีผลประกอบการขาดทุน หรือหยุดดำเนินธุรกิจชั่วคราว ย่อมไม่มีหน้าที่ต้องจัดทำและนำส่งงบการเงินประจำปี ซึ่งในทางกฎหมายถือเป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนอย่างยิ่ง ตราบใดที่นิติบุคคลยังคงมีสถานะคงอยู่ตามทะเบียนของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หน้าที่ในการจัดทำบัญชี การจัดให้มีผู้สอบบัญชีตรวจสอบรับรอง และการยื่นงบการเงินต่อหน่วยงานภาครัฐยังคงผูกพันนิติบุคคลและกรรมการผู้มีอำนาจทุกประการ [1]

บทความปริทัศน์ฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทางวิชาการและแนวปฏิบัติที่ชัดเจนเกี่ยวกับบทลงโทษทางกฎหมาย อัตราค่าปรับ ข้อแตกต่างระหว่างโทษปรับของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและกรมสรรพากร ผลกระทบเชิงลูกโซ่ต่อการดำเนินธุรกิจ ตลอดจนขั้นตอนเชิงปฏิบัติในการแก้ไขปัญหางบการเงินค้างส่งและการยื่นงบย้อนหลังสำหรับผู้ประกอบการและกรรมการบริษัทจำกัดและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล

ทบทวนหลักกฎหมายและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

การนำส่งงบการเงินประจำปีของนิติบุคคลในประเทศไทยถูกกำกับดูแลด้วยกฎหมายหลัก 3 ฉบับ ซึ่งกำหนดกรอบเวลา บทลงโทษ และขั้นตอนการบังคับใช้อย่างเป็นระบบ ดังนี้

1. พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543

ตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 8 กำหนดให้นิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย ได้แก่ ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด รวมถึงนิติบุคคลต่างประเทศที่ประกอบธุรกิจในไทย เป็น "ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี" [1]

มาตรา 11 บัญญัติให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีประเภทบริษัทจำกัดและบริษัทมหาชนจำกัด ต้องยื่นงบการเงินต่อสำนักงานกลางบัญชีหรือสำนักงานบัญชีประจำท้องที่ ภายใน 1 เดือนนับแต่วันที่งบการเงินนั้นได้รับอนุมัติในที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้น (โดยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1197 กำหนดให้ต้องจัดประชุมใหญ่สามัญประจำปีเพื่ออนุมัติงบการเงินภายใน 4 เดือนนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี) ส่งผลให้บริษัทจำกัดต้องนำส่งงบการเงินต่อ DBD ภายในเวลาไม่เกิน 5 เดือนนับแต่วันสิ้นรอบปีบัญชี ส่วนห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน กฎหมายกำหนดให้ยื่นภายใน 5 เดือนนับแต่วันปิดรอบบัญชีโดยตรง [1]

ในส่วนของบทกำหนดโทษ มาตรา 30 ระบุว่า ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่ไม่ยื่นงบการเงินภายในเวลาที่กำหนด ต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 50,000 บาท และมาตรา 40 กำหนดเพิ่มเติมว่า ในกรณีที่ผู้กระทำความผิดเป็นนิติบุคคล กรรมการผู้จัดการ ผู้จัดการ หรือบุคคลซึ่งรับผิดชอบในการดำเนินงานของนิติบุคคลนั้น ต้องระวางโทษปรับในอัตราเดียวกันกับนิติบุคคลด้วย [1]

2. พระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565

จุดเปลี่ยนสำคัญของกฎหมายไทยคือ การบังคับใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 ซึ่งมีผลให้ความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียวตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 (รวมถึงมาตรา 30 และมาตรา 40) เปลี่ยนสภาพจากการเป็น "ความผิดทางอาญา" ไปเป็น "ความผิดทางพินัย" [1] การปรับเป็นพินัยมีหลักการสำคัญคือ การลงโทษทางพินัยไม่ถือเป็นโทษทางอาญา ผู้กระทำผิดจะไม่ถูกบันทึกประวัติอาชญากรรม ไม่มีการออกหมายจับเพื่อขัง และไม่มีการกักขังแทนค่าปรับ แต่หากผู้กระทำความผิดไม่ยอมชำระค่าปรับเป็นพินัยภายในระยะเวลาที่กำหนด เจ้าหน้าที่ของรัฐมีอำนาจส่งเรื่องให้พนักงานอัยการดำเนินการฟ้องคดีต่อศาล เพื่อให้ศาลออกหมายบังคับคดียึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องของทั้งนิติบุคคลและกรรมการผู้จัดการมาชำระค่าปรับตามคำพิพากษา

3. ประมวลรัษฎากร

นอกเหนือจากกระทรวงพาณิชย์ นิติบุคคลยังมีหน้าที่ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 68 และ 69 ในการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคล (ภ.ง.ด.50) พร้อมแนบบัญชีงบดุลและบัญชีทำการ บัญชีกำไรขาดทุน ภายใน 150 วันนับแต่วันสิ้นรอบระยะเวลาบัญชี [2] หากไม่ปฏิบัติตาม จะมีโทษปรับทางอาญาตามประมวลรัษฎากร มาตรา 35 ปรับไม่เกิน 2,000 บาท [2], [4] และหากมีภาระภาษีที่ต้องชำระ จะต้องเสียเงินเพิ่มตามมาตรา 27 อีกในอัตราร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือน โดยไม่มีเพดานลดหย่อนจนกว่าจะชำระครบถ้วน [2]

การยื่นงบการเงินล่าช้า DBD เสียค่าปรับเท่าไร มีตารางคำนวณอย่างไร?

การยื่นงบการเงินล่าช้าต่อ DBD คือ การที่นิติบุคคลนำส่งงบการเงินผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์เกินกว่ากรอบเวลาที่กฎหมายบัญญัติ (เกิน 1 เดือนนับแต่วันประชุมใหญ่ หรือเกิน 5 เดือนนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี) [1] กรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้กำหนดบัญชีอัตราค่าปรับเปรียบเทียบคดีตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 เพื่อให้เจ้าหน้าที่มีเกณฑ์คำนวณเงินค่าปรับที่ชัดเจนและเป็นธรรม โดยจำแนกตามประเภทนิติบุคคลและระยะเวลาที่ยื่นล่าช้า [3]

ตารางอัตราค่าปรับเปรียบเทียบตามกฎหมายของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD)

สำหรับบริษัทจำกัด การคิดค่าปรับจะเรียกเก็บ 2 ส่วนพร้อมกัน คือ ค่าปรับในนามบริษัทจำกัด และค่าปรับในนามกรรมการผู้จัดการ ดังนี้ [3]

ในกรณีของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนหรือห้างหุ้นส่วนจำกัด เนื่องจากผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีคือตัวห้างหุ้นส่วน จึงมีอัตราโทษปรับเฉพาะตัวนิติบุคคล (เว้นแต่กรณีที่มีผู้จัดการซึ่งต้องร่วมรับผิดชอบตามเกณฑ์ที่ระบุไว้เฉพาะ) โดยหากล่าช้าไม่เกิน 2 เดือน ปรับ 1,000 บาท, ล่าช้าเกิน 2 แต่ไม่เกิน 4 เดือน ปรับ 4,000 บาท และเกิน 4 เดือนขึ้นไป ปรับ 6,000 บาท [3]

ข้อควรระวังสำคัญคือ ตัวเลขอัตราค่าปรับข้างต้นเป็นอัตราต่อรอบปีบัญชี หากนิติบุคคลละเลยการยื่นงบการเงินติดต่อกันหลายปี ยอดค่าปรับจะถูกคิดสะสมทบยอดเป็นรายปี ตัวอย่างเช่น บริษัทจำกัดค้างส่งงบการเงิน 2 ปีรอบบัญชี ยอดรวมค่าปรับ DBD สูงสุดจะอยู่ที่ 24,000 บาท (ปีละ 12,000 บาท)

ตารางเปรียบเทียบ: โทษไม่ส่งงบของ DBD ปะทะ กรมสรรพากร

เจ้าของธุรกิจจำนวนมากเกิดความสับสนระหว่างหน้าที่ต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและกรมสรรพากร ตารางต่อไปนี้สรุปความแตกต่างในทุกมิติ เพื่อให้เห็นภาระความรับผิดชอบที่แยกจากกันอย่างชัดเจน:

ทั้งนี้ ตามแนวทางของกรมสรรพากร หากนิติบุคคลได้ยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 ทางอินเทอร์เน็ต และได้จัดส่งงบการเงินผ่านระบบ DBD e-Filing ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าแล้ว กรมสรรพากรถือว่านิติบุคคลได้ปฏิบัติตามหน้าที่การยื่นบัญชีงบดุลตามมาตรา 69 แห่งประมวลรัษฎากรครบถ้วน โดยไม่ต้องนำส่งงบการเงินฉบับกระดาษซ้ำซ้อนแก่กรมสรรพากรอีก [2]

ผลกระทบลูกโซ่ทางธุรกิจ (Secondary Ripple Effects)

การค้างส่งงบการเงินไม่ได้ส่งผลกระทบเพียงแค่ตัวเงินค่าปรับเท่านั้น แต่สร้างความเสียหายต่อเนื่องในห่วงโซ่การดำเนินธุรกิจ (Ripple Effects) ที่ผู้บริหารอาจคาดไม่ถึง ดังนี้

1. หนังสือรับรองนิติบุคคลถูกประทับตราข้อความเตือน

เมื่อนิติบุคคลไม่ส่งงบการเงินตามกำหนด ระบบของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าจะทำการประมวลผลและแสดงข้อความหมายเหตุสีแดงในหน้าคัดค้นข้อมูลนิติบุคคล และระบุลงในหนังสือรับรองนิติบุคคล (Company Certificate) ว่า "นิติบุคคลนี้ยังไม่ได้ส่งงบการเงินประจำปี..." ข้อความเตือนนี้จะปรากฏต่อสาธารณะทันทีที่คู่ค้า พันธมิตร หรือสถาบันการเงินทำการตรวจสอบข้อมูลกิจการ

2. ธุรกรรมกับสถาบันการเงินและสินเชื่อถูกระงับ

สถาบันการเงินพาณิชย์ทุกแห่งมีนโยบายการกำกับดูแลความเสี่ยงที่เข้มงวด หากบริษัทมีประวัติค้างส่งงบการเงิน ธนาคารจะปฏิเสธการพิจารณาสินเชื่อธุรกิจใหม่ทันที ระงับการต่ออายุวงเงินเบิกเกินบัญชี (Overdraft: OD) หรือแม้กระทั่งปฏิเสธการขอเปิดบัญชีเงินฝากนิติบุคคลใหม่ เนื่องจากขาดความน่าเชื่อถือทางบัญชีและไม่ผ่านเกณฑ์การประเมินสถานะทางการเงิน

3. ถูกตัดสิทธิการจัดซื้อจัดจ้างและการประกวดราคาภาครัฐ

ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ นิติบุคคลที่จะเข้าร่วมการเสนอราคาผ่านระบบ e-Bidding หรือการจัดซื้อจัดจ้างกับหน่วยงานราชการและรัฐวิสาหกิจ จะต้องมีสถานะนำส่งงบการเงินเป็นปัจจุบัน การค้างส่งงบการเงินจะทำให้ระบบตัดสิทธิการเข้ายื่นซองประกวดราคาทันที ส่งผลให้ธุรกิจสูญเสียโอกาสทางการค้ามูลค่ามหาศาล

4. ความเสี่ยงต่อการถูกขีดชื่อเป็น "บริษัทร้าง"

หากนิติบุคคลละเลยไม่ส่งงบการเงินติดต่อกันเป็นเวลา 3 ปี กรมพัฒนาธุรกิจการค้าจะมีหนังสือเตือน และหากยังไม่มีการชี้แจง นายทะเบียนจะมีมูลเหตุอันควรเชื่อได้ว่านิติบุคคลมิได้ทำการค้าขายหรือประกอบการงานแล้ว และมีอำนาจดำเนินการตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เพื่อออกประกาศในราชกิจจานุเบกษาและถอนชื่อนิติบุคคลนั้นออกจากทะเบียนเป็น "บริษัทร้าง" [5]

ผลทางกฎหมายของการเป็นบริษัทร้างคือ นิติบุคคลนั้นจะสิ้นสภาพลงทันที ไม่สามารถทำสัญญา ไม่สามารถทำธุรกรรมโอนที่ดิน รถยนต์ หรือทรัพย์สินของบริษัทได้ บัญชีธนาคารของบริษัทจะถูกสั่งระงับการเบิกถอน หากต้องการนำทรัพย์สินออกมาจัดสรร ต้องยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอให้คืนชื่อบริษัทเข้าสู่ทะเบียน ซึ่งมีขั้นตอนทางศาลที่ซับซ้อนและมีค่าธรรมเนียมทางกฎหมายตามมาเป็นจำนวนมาก

ขั้นตอนปฏิบัติเมื่อได้รับหนังสือแจ้งข้อกล่าวหาจาก DBD หรือหมายเรียกจากตำรวจ

ในกรณีที่นิติบุคคลค้างส่งงบการเงินเป็นเวลานาน กรมพัฒนาธุรกิจการค้าจะเริ่มดำเนินกระบวนการบังคับใช้กฎหมาย ซึ่งผู้ประกอบการควรทราบขั้นตอนการรับมืออย่างถูกต้องเพื่อมิให้สถานการณ์ลุกลาม:

1. หนังสือเตือนให้ยื่นงบการเงิน: เป็นเอกสารเตือนขั้นแรก แจ้งเตือนให้นิติบุคคลเร่งนำส่งงบการเงินผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ภายในระยะเวลาที่กำหนด (ปกติให้เวลา 15-30 วัน)
2. หนังสือแจ้งข้อกล่าวหาว่ากระทำความผิดทางพินัย: หากพ้นกำหนดตามหนังสือเตือน DBD จะออกหนังสือแจ้งข้อกล่าวหา พร้อมระบุยอดเงินค่าปรับเป็นพินัยที่ต้องชำระตามเกณฑ์เปรียบเทียบปรับ [1], [3]
3. การเข้าพบพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อเปรียบเทียบปรับ: กรรมการผู้จัดการสามารถเดินทางไปชำระค่าปรับด้วยตนเอง หรือทำหนังสือมอบอำนาจให้ตัวแทน (เช่น สำนักงานบัญชี) ไปดำเนินการแทน ณ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ หรือสำนักงานพาณิชย์จังหวัด โดยเอกสารที่ต้องใช้ประกอบด้วย:
   • สำเนาหนังสือแจ้งข้อกล่าวหา
   • สำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคล (อายุไม่เกิน 3-6 เดือน)
   • สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของกรรมการผู้จัดการ
   • หนังสือมอบอำนาจ ปิดอากรแสตมป์ 10 หรือ 30 บาทตามที่ระเบียบกำหนด พร้อมสำเนาบัตรประชาชนผู้รับมอบอำนาจ
4. หมายเรียกจากพนักงานสอบสวน (กรณีคดีอาญาภาษีหรือคดีที่ส่งต่อ บก.ปอศ.): หากเป็นกรณีความผิดเกี่ยวกับประมวลรัษฎากร หรือกรณีที่ค้างชำระจนมีการส่งเรื่องดำเนินคดี ตำรวจเศรษฐกิจ (กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ: บก.ปอศ.) หรือสถานีตำรวจท้องที่ จะออกหมายเรียกกรรมการผู้จัดการให้เข้าพบ เมื่อได้รับหมายเรียก ไม่ควรเพิกเฉย กรรมการต้องเดินทางไปพบพนักงานสอบสวนตามนัดเพื่อรับทราบข้อกล่าวหา ชำระค่าปรับเปรียบเทียบคดี และรับหลักฐานใบเสร็จเพื่อนำมาบันทึกยุติการดำเนินคดี

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยของเจ้าของกิจการเกี่ยวกับงบการเงิน

จากประสบการณ์การดูแลงานบัญชี พบว่าข้อผิดพลาดที่ทำให้ผู้ประกอบการต้องเสียค่าปรับจำนวนมาก มักเกิดจากความเชื่อที่ผิดดังต่อไปนี้:

• เข้าใจว่า "ไม่มีรายได้ ไม่ต้องปิดงบ": แม้ธุรกิจจะมีรายได้เป็นศูนย์ตลอดทั้งปี แต่กฎหมายยังคงบังคับให้ต้องจัดทำงบการเงินที่เรียกว่า "งบเปล่า" (Inactive Financial Statement) โดยต้องมีผู้ทำบัญชีเซ็นรับรอง และต้องผ่านการตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) หรือผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) เสมอ [1]
• เข้าใจว่า "ยื่นสรรพากรแล้ว DBD จะรู้เอง": แม้สรรพากรจะเชื่อมข้อมูลจาก DBD แต่ในทางกลับกัน การยื่นภาษี ภ.ง.ด.50 กับสรรพากรเพียงอย่างเดียว ไม่ถือว่าเป็นการยื่นงบการเงินต่อกระทรวงพาณิชย์ หากไม่กดส่งผ่าน DBD e-Filing กรมพัฒนาธุรกิจการค้าจะยังคงบันทึกสถานะว่าค้างส่งงบ
• ปล่อยบริษัททิ้งร้างโดยไม่จดทะเบียนเลิก: หลายท่านตัดสินใจทิ้งบริษัทไปเฉยๆ เพราะคิดว่าไม่มีใครตาม ซึ่งในความเป็นจริง ภาระค่าปรับจะทบยอดทุกปี และตัวกรรมการผู้จัดการจะถูกผูกโยงความรับผิดทางกฎหมายและมีประวัติติดตัวในฐานข้อมูลของรัฐ [1]
• เกิดปัญหา สำนักงานบัญชีไม่ส่งงบการเงินจนเกิดปัญหาค่าปรับ: ผู้ประกอบการหลายรายจ่ายค่าทำบัญชีรายเดือนครบถ้วน แต่นักบัญชีเดิมไม่ได้นำส่งงบการเงินตามกำหนด เมื่อตรวจพบในภายหลัง เจ้าของกิจการมักต้องแบกรับทั้งค่าปรับและต้องเร่งหาผู้ทำบัญชีรายใหม่มาแก้ไขงานเร่งด่วน

แนวทางแก้ไขงบค้างส่งและบริการรับทำบัญชี เชียงใหม่ ในการจัดการปัญหา

เมื่อตรวจพบว่าบริษัทค้างส่งงบการเงิน ผู้ประกอบการมีทางเลือกในการจัดการ 3 แนวทางหลัก ซึ่งมีข้อดี ข้อจำกัด และภาระต้นทุนที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ดังแสดงในตารางเปรียบเทียบต่อไปนี้:

การเลือกใช้บริการสำนักงานบัญชีที่มีมาตรฐานจะช่วยวางแผนขั้นตอนการสะสางเอกสาร ติดต่อผู้สอบบัญชี และประสานงานเปรียบเทียบปรับกับหน่วยงานรัฐได้อย่างรวดเร็วและรัดกุม

กรณีศึกษา: ตัวอย่างสมมุติการคำนวณค่าปรับและการแก้ไขงบค้างส่ง

หมายเหตุ: ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นสถานการณ์สมมุติเพื่อแสดงการคำนวณตัวเลขและขั้นตอนปฏิบัติเท่านั้น

บริษัท ดอยสุเทพ คราฟต์ แอนด์ คาเฟ่ จำกัด ดำเนินธุรกิจจำหน่ายกาแฟและของที่ระลึกในอำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ มีรอบบัญชีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม บริษัทได้หยุดดำเนินกิจการชั่วคราวในปี 2568 และไม่ได้จัดทำงบการเงินสำหรับรอบปีบัญชี 2568 ต่อมาในเดือนพฤศจิกายน 2569 กรรมการผู้จัดการได้รับหนังสือแจ้งเตือนจากสำนักงานพาณิชย์จังหวัดเชียงใหม่เรื่องการค้างส่งงบการเงินรอบปี 2568

การคำนวณระยะเวลาล่าช้าและประมาณการค่าปรับ:

• รอบปีบัญชีสิ้นสุด: 31 ธันวาคม 2568
• กำหนดวันประชุมใหญ่อนุมัติงบการเงิน: ภายใน 30 เมษายน 2569
• กำหนดวันสุดท้ายที่ต้องส่งงบต่อ DBD: ภายใน 31 พฤษภาคม 2569 [1]
• กำหนดวันสุดท้ายที่ต้องยื่น ภ.ง.ด.50 ต่อสรรพากร (150 วัน): สิ้นเดือนพฤษภาคม 2569 [2]
• การนำส่งในเดือนพฤศจิกายน 2569 คิดเป็นระยะเวลาล่าช้าเกินกว่า 4 เดือนขึ้นไป

ยอดค่าปรับที่ต้องชำระตามกฎหมาย:

1. ค่าปรับ DBD (ล่าช้าเกิน 4 เดือน):
   • ค่าปรับในนามบริษัท ดอยสุเทพ คราฟต์ แอนด์ คาเฟ่ จำกัด = 6,000 บาท [3]
   • ค่าปรับในนามกรรมการผู้จัดการ = 6,000 บาท [3]
   • รวมค่าปรับ DBD = 12,000 บาท
2. ค่าปรับกรมสรรพากร:
   • ค่าปรับอาญาจากการยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 ล่าช้าเกินกำหนด (เกิน 7 วัน) = 2,000 บาท [2], [4]
   • เนื่องจากปี 2568 บริษัทไม่มีรายได้และไม่มีภาษีต้องชำระ จึงไม่มีภาระเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 [2]
3. รวมภาระค่าปรับภาครัฐทั้งสิ้น: 14,000 บาท

แผนปฏิบัติการแก้ไขปัญหาของบริษัท ดอยสุเทพ คราฟต์ แอนด์ คาเฟ่ จำกัด:

บริษัทได้ติดต่อสำนักงานบัญชีเพื่อเริ่มกระบวนการแก้ไข โดยดำเนินการตามลำดับดังนี้:

• ขั้นที่ 1: จัดส่งเอกสารรายการเดินบัญชีธนาคาร (Bank Statement) ของปี 2568 ทั้งหมดให้นักบัญชีจัดทำบัญชีย้อนหลังเป็น "งบเปล่า" ตามแนวทางใน ขั้นตอนการทำบัญชีย้อนหลังและเอกสารที่ต้องใช้
• ขั้นที่ 2: ส่งต่องบการเงินให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเข้าตรวจสอบและลงลายมือชื่อรับรองผ่าน บริการตรวจสอบบัญชี
• ขั้นที่ 3: จัดทำรายงานการประชุมใหญ่อนุมัติงบการเงินและจัดทำแบบ ส.บช.3 พร้อมนำส่งงบการเงินผ่านระบบ DBD e-Filing ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
• ขั้นที่ 4: ยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 ผ่านระบบอินเทอร์เน็ตของกรมสรรพากร พร้อมชำระค่าปรับอาญา 2,000 บาท
• ขั้นที่ 5: กรรมการมอบอำนาจให้ตัวแทนเดินทางไปชำระค่าปรับเป็นพินัยจำนวน 12,000 บาท ณ สำนักงานพาณิชย์จังหวัด เพื่อรับใบเสร็จและถอนสถานะการค้างส่งงบการเงินในระบบ DBD ให้กลับมาเป็นสถานะปกติ

ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ: 5 ขั้นตอนแก้ไขเมื่องบการเงินค้างส่ง

สำหรับผู้ประกอบการที่กำลังเผชิญปัญหานำส่งงบการเงินล่าช้า ขอแนะนำให้ปฏิบัติตามแนวทางมาตรฐาน 5 ขั้นตอนต่อไปนี้เพื่อระงับความเสียหายอย่างเป็นระบบ:

1. ตรวจสอบสถานะของนิติบุคคล: เข้าตรวจสอบข้อมูลสถานะของบริษัทบนระบบ DBD DataWarehouse+ เพื่อดูว่ามีรอบปีบัญชีใดบ้างที่ค้างส่ง และมีหมายเหตุคำเตือนทางกฎหมายหรือถูกเข้าสู่กระบวนการบริษัทร้างแล้วหรือไม่
2. รวบรวมเอกสารทางบัญชีที่เกี่ยวข้อง: รวบรวมสเตทเมนต์ธนาคารทุกบัญชีของบริษัทตั้งแต่ต้นปีจนถึงสิ้นปี ใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษี และเอกสารสัญญาต่างๆ ที่เกิดขึ้นในรอบปีที่ค้างส่ง หากเป็นบริษัทที่ไม่ได้ดำเนินการ ให้เตรียมสเตทเมนต์ธนาคารที่มีการเคลื่อนไหวของค่าธรรมเนียมธนาคารเพื่อใช้ปิดงบเปล่า
3. ว่าจ้างผู้จัดทำบัญชีและผู้สอบบัญชี: ประสานงานกับสำนักงานบัญชีที่มีความเชี่ยวชาญเพื่อจัดทำงบการเงินย้อนหลัง และประสานงานส่งต่อให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ตรวจสอบและลงนามรับรองตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน
4. ยื่นงบการเงินผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์: นำส่งงบการเงินผ่านระบบ DBD e-Filing ให้เรียบร้อย จากนั้นนำข้อมูลไปยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 กับกรมสรรพากร
5. เข้าสู่กระบวนการเปรียบเทียบปรับ: ติดต่อกองกำกับบัญชีธุรกิจ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือสำนักงานพาณิชย์จังหวัด เพื่อขอรับการเปรียบเทียบปรับเป็นพินัย และชำระค่าปรับของกรมสรรพากรตามระเบียบ เมื่อชำระค่าปรับครบถ้วนแล้ว ให้เก็บรักษาใบเสร็จรับเงินไว้เป็นหลักฐานเพื่อยืนยันการยุติคดี

คำถามที่พบบ่อย

ยื่นงบการเงินล่าช้า DBD เสียค่าปรับเท่าไร มีตารางคำนวณอย่างไร?

สำหรับบริษัทจำกัด ค่าปรับแบ่งเป็น 3 ช่วงเวลา: ล่าช้าไม่เกิน 2 เดือน ปรับรวม 2,000 บาท (บริษัท 1,000 บาท และกรรมการ 1,000 บาท), ล่าช้าเกิน 2 แต่ไม่เกิน 4 เดือน ปรับรวม 8,000 บาท (ฝ่ายละ 4,000 บาท), และล่าช้าเกิน 4 เดือนขึ้นไปหรือไม่ยื่น ปรับรวม 12,000 บาท (ฝ่ายละ 6,000 บาท) คิดเป็นรายรอบปีบัญชี [3]

ไม่ส่งงบการเงิน DBD ติดคุกไหม กรรมการต้องรับผิดชอบส่วนตัวหรือไม่?

ปัจจุบันไม่มีโทษจำคุก เนื่องจากความผิดตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 ได้รับการเปลี่ยนสถานะเป็น "การปรับเป็นพินัย" ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 [1] อย่างไรก็ตาม กรรมการผู้จัดการยังคงต้องรับผิดชอบค่าปรับเป็นการส่วนตัวตามมาตรา 40 ควบคู่กับบริษัทเสมอ และหากไม่ชำระค่าปรับ เจ้าหน้าที่จะส่งฟ้องศาลเพื่อบังคับคดียึดทรัพย์สินมาชำระหนี้ตามกฎหมาย [1]

ไม่ได้ทำธุรกิจหรือเปิดบริษัททิ้งไว้ ไม่ได้ยื่นงบการเงิน จะโดนปรับย้อนหลังไหม?

โดนปรับย้อนหลังแน่นอน ตราบใดที่ยังไม่ได้จดทะเบียนเลิกบริษัท นิติบุคคลยังคงมีสถานะตามกฎหมายและมีหน้าที่ต้องจัดทำและส่งงบการเงินทุกปี แม้ไม่มีรายได้เลยก็ต้องจัดทำ "งบเปล่า" และมีผู้สอบบัญชีรับรอง หากปล่อยทิ้งไว้ ค่าปรับทั้งจาก DBD และสรรพากรจะถูกคิดทบยอดสะสมเป็นรายปี

ยื่นงบการเงินกับ DBD แล้ว ต้องยื่นงบกับกรมสรรพากรซ้ำอีกหรือไม่?

หากยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 ผ่านระบบอินเทอร์เน็ตของกรมสรรพากร และได้นำส่งงบการเงินผ่านระบบ DBD e-Filing ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าแล้ว กรมสรรพากรถือว่าได้ส่งงบดุลตามมาตรา 69 แห่งประมวลรัษฎากรเรียบร้อยแล้ว ไม่ต้องส่งงบฉบับกระดาษซ้ำอีก [2] แต่ยังคงมีหน้าที่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 ให้ตรงเวลาภายใน 150 วันนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี

ส่งงบการเงินล่าช้า ได้รับหนังสือแจ้งข้อกล่าวหาจาก DBD หรือหมายเรียกตำรวจ ต้องแก้ไขอย่างไร?

ไม่ควรเพิกเฉย ให้เร่งติดต่อสำนักงานบัญชีเพื่อจัดทำและยื่นงบการเงินที่ค้างส่งให้เรียบร้อย จากนั้นนำหลักฐานการยื่นงบ พร้อมหนังสือรับรอง สำเนาบัตรประชาชนกรรมการ และหนังสือมอบอำนาจ เข้าพบพนักงานเจ้าหน้าที่ DBD หรือพนักงานสอบสวนตามหมายเรียก เพื่อทำการเปรียบเทียบปรับและชำระค่าปรับตามกฎหมาย เมื่อชำระค่าปรับเสร็จสิ้น คดีความจะยุติลง

บทสรุป

การไม่ส่งงบการเงินหรือส่งงบการเงินล่าช้าต่อ DBD มิได้มีเพียงภาระ ค่าปรับ dbd เท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบโดยตรงต่อความรับผิดส่วนตัวของกรรมการ ความน่าเชื่อถือขององค์กร วงเงินสินเชื่อธนาคาร และความเสี่ยงต่อการถูกเพิกถอนเป็นบริษัทร้าง การสะสางงบการเงินค้างส่งให้เป็นปัจจุบันจึงเป็นการคุ้มครองสิทธิและผลประโยชน์ทางธุรกิจที่ดีที่สุด

สำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการแก้ปัญหางบค้างส่ง ยื่นงบย้อนหลัง หรือต้องการปรับระบบบัญชีให้ถูกต้องตามมาตรฐาน ทีมงานผู้เชี่ยวชาญด้านบริการรับทำบัญชีครบวงจรและรับทำบัญชี เชียงใหม่ พร้อมดูแลประสานงานและให้คำปรึกษาแก่ธุรกิจของท่านอย่างใกล้ชิด

เอกสารอ้างอิง

1. สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2543). พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. ๒๕๔๓ มาตรา 8, 11, 30 และ 40. https://www.krisdika.go.th/librarian/get?sysid=395106&ext=pdf
2. กรมสรรพากร. (2562). Clear Cut ชัดเจนกับการยื่นแบบฯ ภ.ง.ด.50. https://www.rd.go.th/62231.html
3. กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์. (2566). ระเบียบและตารางอัตราค่าปรับเปรียบเทียบคดีตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543.
4. กรมสรรพากร. (2569). ประมวลรัษฎากร มาตรา 27, 35, 68 และ 69 ว่าด้วยการยื่นแบบและบทกำหนดโทษ.
5. สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2565). ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1273/3 ว่าด้วยการถอนทะเบียนห้างหุ้นส่วนและบริษัทร้าง.

ติดต่อ YMTD Accounting Partner เชียงใหม่ เพื่อขอรับการประเมินสถานะทางบัญชีและวางแผนยื่นงบการเงินย้อนหลังได้อย่างถูกต้อง
โทร: 081-542-3019 | LINE: @premwittawat

หมายเหตุ: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา อ้างอิงกฎหมายและประกาศที่ใช้บังคับ ณ วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งอาจมีการเปลี่ยนแปลง กรณีของแต่ละธุรกิจมีรายละเอียดต่างกัน ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ