สวัสดิการพนักงาน หักภาษี นิติบุคคลสามารถนำมาลงเป็นรายจ่ายทางภาษีของกิจการได้จริง 100% ตามประมวลรัษฎากร โดยไม่ถือเป็นรายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี (13) แห่งประมวลรัษฎากร (รายจ่ายซึ่งมิใช่รายจ่ายเพื่อหากำไรหรือเพื่อกิจการโดยเฉพาะ) หากการจัดสวัสดิการนั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อประโยชน์ของกิจการในการบริหารงานบุคคล มีระเบียบข้อบังคับกำหนดไว้อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร และมอบให้แก่พนักงานทุกคนตามเกณฑ์ที่ระบุไว้โดยไม่เลือกปฏิบัติ
ตามแนวทางปฏิบัติของ กรมสรรพากร การที่ค่าสวัสดิการจะถือเป็นรายจ่ายที่หักได้สมบูรณ์ทางภาษีอากร ต้องเข้าเกณฑ์สำคัญ 4 ประการ ได้แก่:
ช่วงไตรมาสสุดท้ายก่อนปิดรอบระยะเวลาบัญชีสิ้นปี 2569 เป็นช่วงเวลาสำคัญในการตรวจเช็กกำไรสุทธิทางบัญชีและการวางแผนภาษีล่วงหน้า ธุรกิจจำนวนมากมักประสบปัญหากำไรทางบัญชีสูง ทำให้ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในอัตรา 20% (หรืออัตราภาษีก้าวหน้า 15% สำหรับ SME ที่มีทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี)
การแปลงผลกำไรบางส่วนมาเป็นงบประมาณสวัสดิการพนักงานตามระเบียบที่ถูกต้อง ถือเป็นกลยุทธ์บริหารภาษีที่มีประสิทธิภาพสูง เพราะนอกจากจะช่วยลดฐานกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษีนิติบุคคลแล้ว ยังช่วยเพิ่มแรงจูงใจและรักษาบุคลากรในองค์กร โดยเฉพาะธุรกิจในจังหวัดท่องเที่ยว เช่น ร้านอาหาร คาเฟ่ โรงแรม หรือธุรกิจบริการในเชียงใหม่ ที่ต้องเตรียมความพร้อมรับมือช่วงไฮซีซั่น การมีโครงสร้างสวัสดิการที่รัดกุมยังช่วยป้องกันความเสี่ยงจากการถูกตรวจสอบภาษีย้อนหลัง ซึ่งอาจมีโทษเบี้ยปรับ 1-2 เท่า และเงินเพิ่มอีก 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ
สวัสดิการหลายประเภทนอกจากบริษัทจะนำไปหักเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้เต็มจำนวนแล้ว พนักงานผู้รับสวัสดิการยังได้รับสิทธิยกเว้นไม่ต้องนำมารวมคำนวณเป็นเงินได้พึงประเมินเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.91) ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ดังนี้:
ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 ข้อ 2 (4) ค่ารักษาพยาบาลที่นายจ้างจ่ายให้ลูกจ้าง สามี ภริยา บุพการี หรือผู้สืบสันดานซึ่งอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูของลูกจ้าง สำหรับการรักษาพยาบาลในราชอาณาจักร สามารถนำมาหักเป็นค่าใช้จ่ายบริษัทได้ตามที่จ่ายจริง และได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแก่พนักงาน โดยต้องมีใบเสร็จรับเงินและใบรับรองแพทย์จากสถานพยาบาลประกอบการเบิกจ่าย
ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 ข้อ 2 (34) บริษัทสามารถหักเป็นค่าใช้จ่ายได้ 100% ตามจริง ส่วนพนักงานจะได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเฉพาะมูลค่าของเครื่องแบบที่ได้รับในเกณฑ์ไม่เกินคนละ 2 ชุดต่อปี และเสื้อนอก (เช่น สูทหรือแจ็กเก็ต) ไม่เกิน 1 ตัวต่อปี ทั้งนี้ บริษัทต้องเป็นผู้จัดหา สั่งตัด และชำระเงินตามใบเสร็จรับเงินหรือใบกำกับภาษีในนามบริษัท หากจ่ายเป็นเงินสดให้พนักงานไปจัดตัดเย็บเองโดยตรง จะถือเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) ของพนักงานทั้งจำนวนที่ต้องนำไปรวมคำนวณภาษี
ตามพระราชกฤษฎีกา ออกตามความในประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ 437) พ.ศ. 2548 บริษัทสามารถนำค่าใช้จ่ายในการส่งพนักงานเข้าอบรมสัมมนาภายนอกกับสถาบันที่ได้รับการรับรอง หรือค่าใช้จ่ายในการจัดฝึกอบรมภายในองค์กร มาหักเป็นรายจ่ายทางภาษีได้ถึง 200% (หักได้ 2 เท่าของค่าใช้จ่ายจริง) โดยหลักสูตรต้องได้รับการรับรองจากกรมพัฒนาฝีมือแรงงานหรือกระทรวงแรงงาน และสิทธิประโยชน์นี้ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแก่ลูกจ้างด้วย
เบี้ยประกันชีวิตกลุ่ม ประกันอุบัติเหตุกลุ่ม หรือประกันสุขภาพกลุ่ม ที่บริษัททำเพื่อคุ้มครองพนักงานทุกคนตามระเบียบบริษัท สามารถนำมาลงเป็นค่าใช้จ่ายของกิจการได้ทั้งจำนวน และพนักงานไม่ต้องนำมูลค่าเบี้ยประกันที่บริษัทจ่ายแทนมารวมคำนวณภาษีบุคคลธรรมดา เนื่องจากเป็นสวัสดิการคุ้มครองความเสี่ยงในการทำงาน
หากจัดให้แก่พนักงานทุกคนตามระเบียบประจำปี เช่น งานเลี้ยงปีใหม่ กิจกรรม Team Building บริษัทสามารถนำบิลค่าใช้จ่ายมาหักภาษีนิติบุคคลได้ 100% โดยพนักงานไม่ต้องนำมารวมเป็นเงินได้บุคคลธรรมดา ทั้งนี้ ในส่วนของภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) จากค่ารับรองหรือกิจกรรมสังสรรค์ จะถือเป็น ภาษีซื้อต้องห้าม ไม่สามารถนำมาขอคืนหรือหักกลบกับภาษีขายได้ แต่สามารถนำภาษีซื้อนั้นมารวมเป็นรายจ่ายทางภาษีนิติบุคคลได้ทั้งจำนวน
| ประเภทสวัสดิการ | ภาษีเงินได้นิติบุคคล (บริษัท) | ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (พนักงาน) | เอกสารหลักฐานสำคัญทางบัญชี |
|---|---|---|---|
| ค่ารักษาพยาบาล / ตรวจสุขภาพ | หักรายจ่ายได้ 100% ตามจริง | ได้รับยกเว้นภาษี (รวมถึงครอบครัว) | ใบเสร็จรับเงินจาก รพ./คลินิก, ใบรับรองแพทย์, ระเบียบบริษัท |
| ชุดเครื่องแบบพนักงาน | หักรายจ่ายได้ 100% ตามจริง | ยกเว้นเฉพาะมูลค่าชุด (ไม่เกิน 2 ชุด + เสื้อนอก 1 ตัวต่อปี และต้องไม่จ่ายเป็นเงินสด) | ใบกำกับภาษีค่าตัดชุด, ทะเบียนคุมการแจกยูนิฟอร์ม |
| อบรมพัฒนาทักษะพนักงาน | หักรายจ่ายได้ 200% (2 เท่า) | ได้รับยกเว้นภาษี | หนังสือรับรองหลักสูตรจากกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน, ใบเสร็จ, ทะเบียนผู้เข้าอบรม |
| ประกันกลุ่ม (สุขภาพ/อุบัติเหตุ) | หักรายจ่ายได้ 100% ตามจริง | ได้รับยกเว้นภาษี | ตารางกรมธรรม์ประกันกลุ่ม, ใบเสร็จรับเงินจากบริษัทประกัน |
| งานเลี้ยงปีใหม่ / Outing | หักรายจ่ายได้ 100% ตามจริง | ได้รับยกเว้นภาษี (เมื่อจัดให้พนักงานทั่วไป) | ใบกำกับภาษีค่าสถานที่/อาหาร, กำหนดการโครงการ, ภาพถ่ายกิจกรรม |
| เงินช่วยเหลือสมรส / ฌาปนกิจ | หักรายจ่ายได้ 100% ตามระเบียบ | ได้รับยกเว้นภาษี (ตามเกณฑ์ประเพณีนิยม) | สำเนาทะเบียนสมรส/ใบมรณบัตร, ใบสำคัญจ่าย, ระเบียบบริษัท |
สมมุติกรณีศึกษา ร้านอาหารและคาเฟ่ในย่านนิมมานเหมินทร์ จังหวัดเชียงใหม่ มีพนักงานประจำ 8 คน คาดการณ์กำไรสุทธิทางภาษีก่อนหักสวัสดิการ ณ สิ้นปี 2569 อยู่ที่ 1,000,000 บาท (เข้าเกณฑ์ SME เสียภาษีอัตรา 15% สำหรับกำไรส่วนที่เกิน 300,000 ถึง 3,000,000 บาท)
เจ้าของกิจการจัดสรรงบประมาณสวัสดิการพนักงานปลายปีตามระเบียบข้อบังคับของบริษัท ดังนี้:
สรุปผลการคำนวณและประหยัดภาษี:
จากการวางแผนดังกล่าว ธุรกิจจ่ายเงินจริงสุทธิเพียง 72,000 บาท (90,000 − 18,000) แต่สร้างมูลค่าสวัสดิการให้พนักงานได้ถึง 90,000 บาท พร้อมทั้งพัฒนาทักษะทีมงานและลดภาระภาษีได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย 100%
การนำค่าสวัสดิการมาลงเป็นรายจ่ายเพื่อประหยัดภาษีอย่างปลอดภัย จำเป็นต้องมีระบบควบคุมเอกสารที่รัดกุมตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร โดยมี 4 ขั้นตอนปฏิบัติที่ต้องดำเนินการ ดังนี้:
จัดทำเอกสาร "ประกาศระเบียบสวัสดิการพนักงาน" เป็นลายลักษณ์อักษร ระบุประเภทสวัสดิการ วงเงินสิทธิ เงื่อนไขการเบิกจ่าย และเอกสารที่ต้องใช้แนบ โดยให้กรรมการผู้มีอำนาจลงนามพร้อมประทับตราบริษัท และประกาศให้พนักงานทุกคนรับทราบโดยทั่วกัน
โครงสร้างสวัสดิการต้องกำหนดตามตำแหน่งหน้าที่หรืออายุงานอย่างเป็นธรรม ไม่จัดทำขึ้นเพื่อเอื้อประโยชน์แก่กรรมการหรือผู้ถือหุ้นเป็นการเฉพาะ เช่น หากมีการตรวจสุขภาพประจำปี ต้องจัดให้พนักงานในระดับเดียวกันทุกคน ไม่ใช่ซื้อแพ็กเกจพิเศษให้เฉพาะกรรมการเพียงคนเดียว ซึ่งจะทำให้ถูกประเมินเป็นเงินได้ส่วนเพิ่มของกรรมการทันที
ทุกรายการเบิกจ่ายต้องมีใบสำคัญจ่าย (Payment Voucher) พร้อมแนบใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบหรือใบเสร็จรับเงินที่ระบุชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของบริษัทอย่างถูกต้อง รวมถึงหลักฐานการโอนเงินเข้าบัญชีลูกจ้างหรือผู้ให้บริการ
ผังบัญชีต้องแยกประเภทค่าใช้จ่ายอย่างชัดเจนในหมวดค่าใช้จ่ายในการบริหาร เช่น "ค่าสวัสดิการพนักงาน", "ค่าฝึกอบรมสัมมนา (หักภาษี 200%)", "ค่าตรวจสุขภาพพนักงาน" เพื่อความถูกต้องในการกระทบยอดภาษี (Tax Reconciliation) ในแบบ ภ.ง.ด.50
สำหรับผู้ประกอบการในพื้นที่ภาคเหนือที่ต้องการความแม่นยำในการจัดทำเอกสาร การเลือกใช้บริการจากผู้เชี่ยวชาญ รับทำบัญชี เชียงใหม่ จะช่วยให้ท่านวางโครงสร้างภาษีได้อย่างมั่นใจ และลดข้อผิดพลาดทางบัญชีได้อย่างมีประสิทธิภาพ ควบคู่ไปกับการใช้ บริการวางแผนภาษีธุรกิจ ที่ออกแบบให้เหมาะสมกับขนาดกิจการของท่าน
นอกจากนี้ สำหรับธุรกิจที่มีการบริหารหน้าร้านและสต็อกสินค้า การเลือกใช้ โปรแกรม POS สำหรับร้านค้า (ฟรีเมื่อใช้บริการบัญชีรายเดือน) จะช่วยให้การควบคุมรายรับ-รายจ่ายเชื่อมโยงกับระบบบัญชีได้อย่างสะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น
บริษัทนำมาหักเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้ 100% หากมีระเบียบบริษัทกำหนดจัดอาหารกลางวันให้แก่พนักงานทุกคนอย่างเสมอภาค และมีเอกสารใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จรับเงินถูกต้อง โดยพนักงานไม่ต้องนำมูลค่าอาหารมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา แต่หากจ่ายเป็นเงินสดเหมาจ่ายรายวันให้พนักงานไปซื้อเอง เงินก้อนนี้จะถือเป็นเงินได้พึงประเมินที่พนักงานต้องนำไปรวมเสียภาษี
ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 ข้อ 2 (34) สรรพากรกำหนดยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับมูลค่าเครื่องแบบที่ลูกจ้างได้รับไม่เกินคนละ 2 ชุดต่อปี และเสื้อนอกไม่เกิน 1 ตัวต่อปี โดยบริษัทต้องเป็นผู้สั่งตัดและชำระเงินตามใบเสร็จรับเงินหรือใบกำกับภาษีในนามบริษัท หากบริษัทจ่ายเป็นเงินสดให้พนักงานไปตัดเย็บเองโดยตรง จะถือเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) ที่พนักงานต้องนำไปรวมคำนวณภาษีทั้งจำนวน ส่วนบริษัทสามารถนำค่าใช้จ่ายตามที่จ่ายจริงมาหักเป็นรายจ่ายนิติบุคคลได้
ไม่สามารถนำภาษีซื้อมาขอคืนหรือหักกลบภาษีขายได้ เนื่องจากเป็นภาษีซื้อต้องห้ามที่เกี่ยวข้องกับการรับรองหรือสันทนาการตามมาตรา 82/5 (4) แห่งประมวลรัษฎากร อย่างไรก็ตาม บริษัทสามารถนำมูลค่าภาษีซื้อดังกล่าวไปรวมกับค่าใช้จ่ายเพื่อลงเป็นรายจ่ายทางภาษีเงินได้นิติบุคคลได้เต็มจำนวน
หลักสูตรอบรมต้องเกี่ยวข้องกับสายงานของกิจการและพัฒนาทักษะลูกจ้าง หากเป็นการจัดอบรมภายในต้องยื่นขอรับความเห็นชอบหลักสูตรและค่าใช้จ่ายจากกรมพัฒนาฝีมือแรงงานก่อนจัดอบรม และต้องจัดเก็บใบเสร็จรับเงิน ทะเบียนรายชื่อผู้เข้าอบรม โครงการอบรม และหนังสือรับรองจากกรมพัฒนาฝีมือแรงงานไว้เป็นหลักฐานประกอบการยื่น ภ.ง.ด.50
การวางแผน สวัสดิการพนักงาน หักภาษี ในปี 2569 เป็นหนึ่งในวิธีการบริหารภาษีนิติบุคคลที่ช่วยให้ธุรกิจประหยัดเงินได้อย่างถูกกฎหมาย พร้อมทั้งเสริมสร้างความผูกพันของพนักงานต่อองค์กร กุญแจสำคัญคือการออกระเบียบข้อบังคับที่ชัดเจน การให้สิทธิอย่างเสมอภาค และการรวบรวมเอกสารทางบัญชีที่ถูกต้องครบถ้วน
หากท่านต้องการคำแนะนำในการวางระบบเอกสารสวัสดิการ วางแผนภาษีปลายปี หรือต้องการที่ปรึกษาด้านบัญชี ติดต่อ YMTD Accounting Partner เชียงใหม่ ได้ที่ โทร: 081-542-3019 หรือ LINE: @premwittawat ทีมงานยินดีให้คำปรึกษาอย่างเป็นกันเองและดูแลธุรกิจของท่านให้เติบโตอย่างมั่นคง